Elfstedentocht 11 februari 2012
Eind januari gaf ik de winter weinig kans meer, tot plotseling de weersvoorspellingen draaiden. Er werd in de eerste week van februari serieuze vorst voorspeld. Bij mijn hardlooprondje om de Spiegelplas hield ik de ijsgroei goed in de gaten.
Vrijdagmiddag 3 februari leek mij het moment om ‘op Ankeveen ‘ het natuurijs te betreden. Enkele werkafspraken werden gewijzigd en afgezegd om de vrijdagmiddag vrij te houden. Onderweg van mijn werk naar huis begon het gestaag te sneeuwen. Zodanig dat er in Nederland nog net geen file record werd geboekt. En de Nederlandse Spoorwegen volkomen in de war raakten. Schaatsen kon ik wel vergeten, de vrijdagmiddag was verpest!
3 februari 2012 zal voor mij nu onthouden worden als de dag waarop de 16e Elfstedentocht vakkundig de nek werd omgedraaid. Door de sneeuwval raakte de ijsgoei belemmerd, terwijl het kwik in de daarop volgende nachten op veel plaatsen in Nederland – wel tot soms onder de 20 graden onder nul daalde!
Door de onverwacht strenge vorst kon er in het weekend van 4 en 5 februari volop geschaatst worden ‘op Ankeveen’ . De loopschoenen bleven in de kast en de schaatsveters werden strakgetrokken. Kilometers maken en wennen aan de koude.
Daarbij was ik niet de enige loper die door de schaatskoorts bevangen was geraakt, ook Remco en Theo Kruiswijk, Jan Dubelaar en Arthur Kok waren in de ban van het natuurijs. Daarbij was (is) het voor Remco – die net als ondergetekende ingeloot was voor de elfstedentocht – de kans om samen met zijn vader De Tocht te rijden. Theo heeft vast startrecht en is verzekerd van een startbewijs.
De weersvoorspellingen werden beter en beter, en het aantal momenten turen naar websites met weerberichten groter en groter! Hetgeen mijn huisgenoten niet altijd op prijs stelden. Heel Nederland raakte in de ban van het natuurijs en de Elfstedenkoort nam ongekende proporties aan. In de afgelopen week trainden Remco, Theo en ik steeds na het werk ‘op Ankeveen’ . Ook mijn schaatsvriend Eddo van Os sloot zich daarbij aan.
De ijsdikten groeiden en de kansen op een Elfstedentocht namen zienderogen toe. Tegelijkertijd werd er duidelijk dat er ook nog een hoop zwakke plekken waren in de route. Maar met wat creativiteit en de hulp van koning winter was er volop perspectief! Het Elfstedenbestuur was inmiddels ook volop actief geworden en leek wel voor even de macht in Nederland in handen te hebben. Voorzichtig begon ik er rekening mee te houden dat het na 15 jaar weer zou gaan gebeuren
Woensdag 8 februari 20.00 uur D Day! Een korte, zakelijke mededeling maakte een einde aan deze schaatsdroom! Het zou onverantwoord zijn volgens Jan Oostenbrug – de ijsmeester van de Friese Elfstedenvereniging om een tocht te houden. Toen was het even stil, maar de weersvoorspellingen en de uitnodiging van de ijsmeester om toch vooral naar Friesland te komen bleven door het hoofd spoken.
Het noordelijk deel van de Elfstedentocht scheen zeer geschikt te zijn om te schaatsen. Zo ontstond het idee om op vrijdag 10 februari van Harlingen naar Leeuwarden te schaatsen. Theo en Remco leken dit ook een leuke uitdaging. Ondertussen sms’ te mijn broer Andre dat hij zaterdag zelf zou proberen de tocht te rijden. Dat leek me ook wel wat, maar ik wilde het eerst vrijdag even met eigen ogen het ijs aanschouwen.
Op vrijdagmorgen vertrokken we vroeg naar Leeuwarden om daar de auto bij de Bonkevaart te parkeren. Vervolgens gingen we met de bus en trein naar Harlingen-Haven, om via Dokkum naar Leeuwarden te schaatsen.
Op werkijs en met de nodige kluunplekken was het een mooie tocht. Maar als dit als goed ijs werd beschreven door de Friese ijsmeester hoe bar zou het dan wel niet in het Zuiden van Friesland moeten zijn?
Inmiddels had ik schaatsvrienden Eddo en Carlo (Groot) ook benaderd zaterdag een poging te wagen en afgesproken met drie man te gaan rijden. Vrijdagmiddag bij thuiskomst na een mooie schaatsdag kreeg ik wel de nodige twijfels of een hele tocht een dag later wel zou lukken. 285 kilometer in twee dagen schaatsen komt niet vaak voor, per slot van rekening!
Toch besloot ik het te wagen en bracht alles in gereedheid. Christine(mijn vrouw) zou ons brengen en gedurende de dag begeleiden. Om 07.45 stapten we op de schaats in Leeuwarden. Bij een temperatuur van ruim 10 graden onder nul was het koud. Er stond gelukkig weinig wind en het was onbewolkt. Op weg naar Sneek over goed ijs genoten we van een fraaie zonsopkomst. Dat we niet de enige (gekken) waren die op eigen gelegenheid de Friese elfstedenroute van 200km wilden schaatsen werd ons snel duidelijk. Verspreid over de dag kwamen we steeds groepjes Elfstedenrijders tegen.
Na Sneek bleef het voorspelde slechte ijs op het Slotermeer uit, zodat we toch op de route door de Zuidwesthoek durfden die door het Elfstedenbestuur werd afgekeurd. (De Luts).
Wel werd duidelijk dat het Elfstedenbestuur een goede beslissing heeft genomen, voor kleine groepjes was het te doen, maar voor 16.000 deelnemers was het een fiasco geworden. Daarbij aangetekend dat wij de route in het licht geschaatst hebben, in het donker was het een hel geworden!
In een mooie cadans deden we na Ijlst en Sloten aan: Stavoren, Hindelopen, Workum, Bolsward en Harlingen. Stukken goed ijs afgewisseld met zeer slecht ijs. Het was een prachtige schaatsdag, een ideale dag om een Elfstedentocht te schaatsen; koud, zonnig en met weinig wind!!
Bij Harlingen was ik weer op de plek waar ik een dag eerder begonnen was, toch was er geen haar op mijn hoofd die dacht aan stoppen. Hoewel een van mijn maatjes hier een flinke inzinking kreeg, maar daar knap van herstelde was doorgaan het enige devies. Klunen, schaatsen, klunen, het ging maar door, op weg naar Franeker!
Ondertussen begon het einde van de middag te naderen toen we het barre stuk door het noorden Van Friesland schaatsten. Net voor het donker werd bereikten we Barthelehiem, het knooppunt van het laatste stuk van de Elfstedenroute. Als er geen toeschouwers zijn is het een bruggetje van niks en staan er drie huizen bij elkaar, verder niets. In ons hoofd stonden de duizenden toeschouwers gegrift en de muziek, nu alleen kleine groepjes Elfstedenschaatsers.
In het donker begonnen we aan het stuk naar Dokkum, over de Dokkumer Ee, over prachtig ijs, maar in het donker schaatsen na 10 uur op de schaats te hebben gestaan is een ander verhaal. Bij de officiële Elfstedentocht staan alle bruggen open en zijn er matten waar je over heen kan lopen met de schaats. Nu moesten we op de knieën onder bruggen doorkruipen, hetgeen veel energie vrat.
De aankomst in ‘de lichtzee van Dokkum’ was ongekend mooi, net als het gezicht van de Elfstedenrijders met lampjes op het hoofd die we tegemoet zagen komen vanaf Dokkum.
Keren en terug naar Barthelehiem , toen begon het laatste moeilijke stuk. Hoewel dat een dag daarvoor zonder problemen door mij geschaatst werd, zag ik nu de scheuren in het ijs niet meer goed en viel zeker 5 keer hard op het ijs.
De laatste loodjes…….., in Oudkerk stonden mensen ons aan te moedigen en hielpen ons op de kant om een stuk te klunen. Elfstedengevoel pur sang!
Daardoor kregen we weer moraal voor die laatste zware kilometers. Bij het bekende Elfstedenbruggetje vlak voor de finish op de Bonkevaart stonden Christine en mijn zoon Hielke. Hielke had de schaatsen ook ondergebonden en schaatste vanaf daar met ons mee.
Inmiddels reden we in een groepje van 15 Elfstedenrijders waarvan sommige een lampje bij zich hadden. Met de handen los en in een slakkengang legden we voorzichtig de laatste kilometers af, tot we ‘De Bonkevaart’ op schaatsten. Daar stonden veel mensen te wachten op familie en vrienden die De Tocht ook gingen bekronen met een finish op ‘De Bonke ‘. Om 20.45 tekenden lieten we onze – zelf meegenomen startkaarten aftekenen. Mijn broer Andre die met hetzelfde virus besmet is als ik had de finish met zijn groepje al een uurtje eerder bereikt
Na De Tocht van 1997; toch weer voor de 2e keer ‘geflikt’, nu maar hopen dat we er niet weer 15 jaar op moeten wachten!
Mark Hilberts
