Op Weg Naar Marathon – Deel 6 – De Betekenis van de Slag bij Marathon

grafheuvel marathonOp zondag 9 november a.s. loopt een groep enthousiaste BRC lopers de Marathon van Athene. Het is een legendarische marathon tussen Marathon en Athene in Griekenland. Het is niet alleen de eerste officiële marathon die ooit is gehouden maar ook de naam marathon komt hier vandaan. Wat heeft de marathon met Marathon te maken? En wat is zo speciaal aan de plaats Marathon? Erik van Houten neemt ons in een aantal afleveringen mee in deze boeiende geschiedenis.

 

De Atheners verleenden de 192 gesneuvelde soldaten van Marathon de bijzonder grote eer door een begrafenis ter plaatse in plaats van op de algemene begraafplaats in Athene. Simonides dichtte een grafschrift voor de grafheuvel van de Atheners:

Ελλήνων προμαχούντες Αθηναίοι Μαραθώνι

χρυσοφόρων Μήδων εστόρεσαν δύναμιν

(De Atheners verdedigden de Grieken in Marathon

en vernietigden de macht van de in goud geklede Meden).

De betekenis van de overwinning bij Marathon was groot. De Griekse hoplieten waren de meerderen gebleken van de “onoverwinnelijke” Perzen. Een vrije, Griekse stad had een oosterse dictator, heerser van een wereldrijk, verslagen. Door de overwinning was ook de Helleense beschaving voor Europe gered. Het oude Griekenland hoefde geen eenvoudige satrapie (provincie) van het Perzische wereldrijk te worden.

De grote overwinning gaf de Atheners een groot zelfvertrouwen. In Athene heerste onmiddellijk na de overwinning bij Marathon een zekere optimisme. Velen dachten dat Athene voor altijd bevrijd zou zijn van de Perziche invasie.

Gelukkig voor de toekomst van de stad waren er ook die het hoofd koel hielden. Onder hen bevond zich de staatsman Themistocles die inzag dat Marathon slechts nog maar een voorpostengevecht was geweest en dat de grootste strijd nog voor de deur stond. Hij wist Athene te overtuigen om de bestaande vloot flink uit te breiden betaald uit de opbrengst van de zilvermijnen van Laurium.

De vrees van Themistocles zou jaren laten waar blijken te zijn. De Perzische koning Xerxes, de zoon van Darius, trok in 480 v.C. met een reusachtig leger onder leiding van hemzelf de Hellespont over om de ‘schande’ van zijn vader Darius te herstellen. De Perzische Oorlogen gingen verder. Tien jaar later al keerde een sterk uitgebreid Perzische leger terug, ditmaal met de missie de gehele Griekse wereld te onderwerpen. Na de beroemde veld- en zeeslagen bij Thermopylae, Artemisium en Salamis werden de Perzen uiteindelijk door een gezamenlijk Grieks front in 479 verslagen bij Plataeae. In al die jaren slaagden de Grieken erin het Perzische gevaar te bezweren. Daardoor kon de Griekse cultuur zo de bakermat worden van de westerse beschaving. Pas toen Alexander de Grote in 330 v.C. met 35.000 man naar het oosten was opgerukt waren de Grieken veilig.