Op Weg Naar Marathon

Deel 1 – Grieken in Opstand

Op zondag 9 november a.s. loopt een groep enthousiaste BRC lopers de Marathon van Athene. Het is een legendarische marathon tussen Marathon en Athene in Griekenland. Het is niet alleen de eerste officiële marathon die ooit is gehouden maar ook de naam marathon komt hier vandaan. Wat heeft de marathon met Marathon te maken? En wat is zo speciaal aan de plaats Marathon? Erik van Houten neemt ons in een aantal afleveringen mee in deze boeiende geschiedenis. 

Darius was er helemaal klaar mee. Woedend liep hij door de gangen van zijn nieuwe paleis in de Perzische hoofdstad Persepolis die nog in aanbouw was. De Grote Koning van de Meden en de Perzen had schoon genoeg van die Griekse stadjes aan de Westkust van het huidige Turkije. Hoe durfden zij in opstand te komen het onmetelijk machtige Perzië? 

Koning Darius had al de nodige ervaring met opstanden. Hij was door een staatsgreep aan de macht gekomen en dat deed een ware schokgolf door het Perzische rijk gaan: een aantal oostelijke rijksdelen begon een opstand tegen de Perzische overheersing. Het duurde vele jaren maar Darius heeft ze allemaal met harde hand onderdrukt. 

In de jaren die daarop volgde bleek Darius een waarlijke opvolger van zijn grootvader Cyrus, de stichter van het Perzische Rijk. Hij was het die een eenvormige munt invoerde. Darius liet rijkswegen aanleggen en richtte een rijkspostdienst op. Door al deze maatregelen werd de handel geweldig bevorderd. Hij vond ook dat Perzië, dat uitstrekte van India tot Egypte, een waarlijke hoofdstad moest krijgen en die kreeg het vanaf 515 v.C.: Persepolis. Darius trok naar Egypte, waar hij een kanaal van de Nijl tot de Rode Zee liet aanleggen. Bovendien onderwierp hij Thracië en Macedonië. 

Tot voor de opstand was de verhouding van de Klein-Aziatische Grieken tot de Grote Koning over het algemeen vriendschappelijk. Sinds de verovering van de Griekse koloniën aan de Westkust van de Egeïsche Zee door koning Cyrus in 546 v.C. hoefden de Grieken slechts een geringe belasting te betalen. Verder liet Darius ze met rust. Daar stond wel tegenover dat de Perzen volkomen onderwerping eisten en de Grieken werden tot de krijgsdienst gedwongen. En laat dit Griekse gebied juist het gebied zijn waar zich voor het Griekse continent de vroegste ontwikkeling van de Griekse dichtkunst, wetenschap en kunst openbaarde.

Natuurlijk wist Darius dat het vroeger of later tot een opstand moest komen. De verovering van Thracië aan de noordkust van Klein-Azië en het actief ondersteunen van de Feniciërs betekenden de doodsteek voor de zeehandel van de Grieken in Klein-Azië. De veroveringen van Cyprus, Egypte en de Griekse koloniën aan de Afrikaanse kust betekende een nieuwe slag voor de Griekse belangen en de Griekse onafhankelijkheid. De vloten van al deze maritieme landen stonden nu ter beschikking van de Perzische koning en konden gebruikt worden tegen de Griekse staten.  

Daarnaast begon de drang naar onafhankelijkheid bij de Grieken in Klein-Azië te borrelen. Zij hadden goed gekeken naar de geboorte van de democratie in Athene en zij wilden vanwege hun vrijheidsliefde en een groeiende haat tegen de Perzische onderdrukker zo snel mogelijk af van de tirannen die door Koning Darius waren benoemd.  Het onvermijdelijke moest gebeuren….