Op Weg Naar Marathon – Deel 4 – De Slag bij Marathon

Op zondag 9 november a.s. loopt een groep enthousiaste BRC lopers de Marathon van Athene. Het is een legendarische marathon tussen Marathon en Athene in Griekenland. Het is niet alleen de eerste officiële marathon die ooit is gehouden maar ook de naam marathon komt hier vandaan. Wat heeft de marathon met Marathon te maken? En wat is zo speciaal aan de plaats Marathon? Erik van Houten neemt ons in een aantal afleveringen mee in deze boeiende geschiedenis.

In de nacht van 11 op 12 september 490 v.C. gaf de Perzische bevelhebber Datis zijn ruiters het bevel aan boord van de schepen te gaan en koers te zetten naar Athene, dat door het gebrek aan soldaten kwetsbaar was. Artaphernes, de neef van de koning Darius, bleef op het strand van Marathon achter met een kleine 20.000 voetsoldaten. Zij zouden de Atheners toch moeten kunnen verslaan.

Onder de Perzen bevond zich echter een groot aantal Griekse spionnen die hun aanvoerder Miltiades onmiddellijk op de hoogde stelden van het Perzische plan. Het zou 10 uur duren voordat de Perzische vloot Athene zou bereiken en het aan land zetten van de troepen zou nog een paar uur duren. Miltiades wist dat er maar weinig tijd was om de Perzische infanteristen op het strand van Marathon te verslaan als ze op tijd terug in Athene wilden zijn om de stad tegen de Perzische ruiters te kunnen verdedigen.

Miltiades besefte dat hij een groot risico moest nemen. Doordat de meeste Perzische ruiters op weg waren naar Athene, had Miltiades een unieke kans. Hij gaf het bevel tot een bliksemaanval bij Marathon. ’s Morgens vroeg stelde hij zijn troepen in formatie op en verspreidde ze over het hele strand om te voorkomen dat de Perzen hen gingen insluiten. In het midden van de Griekse linies stonden weinig soldaten, op de flanken juist des te meer. De Perzen hadden juist hun beste soldaten in het midden opgesteld. De flanken werden bemand door jonge dienstplichtigen.

Onder trompetgeschal marcheerden de bijna 10.000 Grieken op de Perzen af. De Perzen dachten de Grieken snel te kunnen verzwakken met salvo’s van pijlen om vervolgens op de gedesorganiseerde vijand uit te voeren. 5 jaar geleden was tijdens de Ionische Opstand de Atheense falanx ernstig verzwakt geraakt door de pijlen van de boogschutters. Voordat de hoplieten hen bereikten leden ze al grote verliezen, omdat ze langzaam moesten lopen om in formatie te blijven.

Miltiades was hierop voorbereid door 2 maatregelen. Ten eerste waren de Grieken juist zwaar uitgerust en goed bestand tegen dit soort tactieken. Het Griekse ronde schild, de Hoplon, beschermde zowel de drager als de medesoldaat ernaast uitstekend en in formatie zelfs nog beter, terwijl de Perzische soldaten veel slechter waren uitgerust met smallere schilden van linnen, lappen stof en riet of soms hout die kansloos waren tegen de zware speren van de hoplieten.

Bovendien liet Miltiades zijn soldaten korte tijd rennen om zo korter onder vuur van boogschutters te blijven. Hij had zijn soldaten hierop getraind om daarbij de falanxformatie niet uit elkaar te laten vallen. De Grieken stonden nu oog in oog met de Perzen…..